Programma's

Ruimtelijk Hardenberg

Autonome ontwikkelingen

Aanpassen voorzieningen grex

Bij het opstellen van de nota Grondexploitaties 2027 zijn alle grondexploitaties geactualiseerd. Aan de hand daarvan kunnen de voorzieningen verlaagd worden. Voor een nadere toelichting op deze mutatie verwijzen wij naar de Nota Grondexploitaties 2027 die gelijktijdig met de Begroting 2027 aan uw raad is aangeboden.

Actualisatie kapitaallasten

De totale bijstelling van de kapitaallasten bedraagt € 4.685.000.

In 2026 zijn de afschrijvingslasten (€ 2.646.000) lager dan begroot. Dit komt doordat investeringen een langere doorlooptijd hebben of later worden uitgevoerd dan gepland. Het gaat hierbij voor een groot deel om vervangingsinvesteringen, investeringen in wegen en straten en de verduurzaming van gebouwen. Hierdoor hebben we ook minder leningen hoeven aan te trekken dan begroot. Dit leidt tot een rentevoordeel van € 2.039.000.

Daarnaast vallen kapitaallasten vrij die rechtstreeks ten gunste van de algemene reserve komen. Dit wordt nader toegelicht in hoofdstuk 1.8.

Tussentijdse winstneming GREX 2026

Aan de hand van de geprognosticeerde inkomsten en uitgaven is er een voorlopige winstberekening gemaakt volgens de zogenoemde Percentage of Completion-methode (POC-methode). De winstnemingen voor bedrijventerreinen bedragen € 1.370.000 en voor woningbouw € 2.020.000. Verwachte toekomstige winsten mogen niet vooraf worden geraamd. Conform bestendige gedragslijn ramen wij deze jaarlijks bij de novemberbrief. De werkelijke winstneming wordt met de jaarrekening genomen.

Vrijval stelpost kapitaallasten door actualisatie eenmalige investeringen (perspectiefnota 2026)

De investeringen uit de Perspectiefnota 2026, die in één keer worden afgeschreven, zijn nog niet afgerond. Hierdoor vallen de geraamde kapitaallasten van € 2.330.000 vrij. De uitvoering vindt naar verwachting in de komende jaren plaats, waardoor de aanwending van de algemene reserve op een later moment alsnog nodig is. Hierover wordt in een volgend P&C-product gerapporteerd.

Waterschapslasten

De waterschapslasten (watersysteemheffing) voor wegen zijn in 2026 fors gestegen. Hierdoor is een nadeel ontstaan van € 38.500. Dit is structureel. De belangrijkste oorzaak is een stijging van de tarieven met 23%. Door de wijziging van de Waterschapswet, die op 1 januari 2026 in werking is getreden en de daaruit voortvloeiende nieuwe kostentoedeling is het aandeel ongebouwd behoorlijk gestegen. Daarnaast stijgen de waterschapslasten als gevolg van de grote wateropgaven en investeringen, die daarvoor nodig zijn.

Mutaties bestaand beleid

Dwangsom COA

De gemeente heeft een last onder dwangsom opgelegd aan het COA voor het overtreden van artikel 5.1, eerste lid onder a van de Omgevingswet vanwege het zonder omgevingsvergunning gebruiken van de opvanglocatie voor de opvang van asielzoekers aan de Jachthuisweg 6d-6e in Heemserveen en voor Opvang Roskampweg 2. Hierbij is door de gemeente € 4.950.000 geïnd voor het niet tijdig beëindigen van de overtreding. Het COA heeft hier tegen bezwaar gemaakt. Het college van B&W neemt in het najaar een besluit op bezwaar.

Gezonde schoolpleinen

Voor de gezonde schoolpleinen wordt een voordeel gerapporteerd van € 69.000. Het resterende voordeel wordt meegenomen als budgetoverheveling, zie hiervoor de uitgebreide toelichting in bijlage 1.

Gladheidsbestrijding

Door het grote aantal uitrukken (56 keer) ten behoeve gladheidsbestrijding afgelopen winterperiode, zijn de kosten aanmerkelijk hoger dan in gemiddelde jaren. In totaliteit verwachten wij een overschrijding van het budget met € 87.500.

Groot onderhoud gebouwen

Aan de voorziening groot onderhoud ligt het meerjarenonderhoudsplan (MJOP) ten grondslag. De werkelijke onderhoudsuitgaven kunnen door wijzigingen in planning, prioritering en uitvoering afwijken van het MJOP. De voorziening is bedoeld om deze verschillen tussen jaren op te vangen.
De financiële gevolgen van deze verschuivingen (totaal € 793.000) worden verrekend met de voorziening groot onderhoud en hebben daardoor per saldo geen effect op het begrotingsresultaat.

Hogere baten leges en degeneratiekosten kabels en leidingen

Op basis van de realisatie tot en met augustus wordt voor 2026 een meeropbrengst van circa € 166.000 verwacht op leges en degeneratiekosten kabels en leidingen. Degeneratiekosten zijn vergoedingen voor schade en waardevermindering aan de openbare ruimte als gevolg van graafwerkzaamheden. De hogere opbrengst wordt voornamelijk veroorzaakt door een hoger aantal vergunningen en werkzaamheden in de openbare ruimte dan begroot, onder meer door werkzaamheden aan het elektriciteitsnet.

Leges omgevingsvergunningen

Een prognose van de opbrengsten uit leges omgevingsvergunningen per begin september wijst uit dat de opbrengst naar verwachting € 570.000 hoger uitkomt dan geraamd. Daar staat tegenover dat daarmee samenhangende kosten ook toenamen. In totaal gaat het om een bedrag van € 308.000 aan extra kosten. Per saldo een voordeel van € 262.000.

Opbrengst betaald parkeren

In 2020 zijn de parkeertarieven aangepast, waarbij de eerste drie uur parkeren onder het gemeentehuis op alle dagen gratis werd en onder het LOC op zaterdagen. Deze maatregel is succesvol gebleken: het gebruik van de parkeergarages ligt inmiddels ruim twee keer zo hoog als bij de invoering werd verwacht. Daarnaast zijn destijds de tarieven voor parkeerabonnementen verlaagd en zijn de tarieven voor straatparkeren sindsdien niet geïndexeerd. Gezamenlijk leidt dit tot een structureel tekort van ongeveer € 300.000 op deze begrotingspost. Zoals opgenomen in de begroting 2027 actualiseren we in 2027 het parkeerbeleid voor het centrum en het stationsgebied van Hardenberg en omgeving. Daarbij houden we rekening met de bereikbaarheid van de binnenstad, die de komende jaren onder druk staat door infrastructurele werkzaamheden, waaronder die aan de Prins Bernhardbrug. Om de bereikbaarheid en aantrekkelijkheid van de binnenstad tijdens deze periode niet verder onder druk te zetten, vindt een eventuele aanpassing van de parkeertarieven plaats wanneer de werkzaamheden aan de brug zich in de afrondende fase bevinden.

Snippergroen

Er zijn minder opbrengsten te verwachten op de grondverkopen van snippergroen, de inzet (kosten) voor snippergroen is daarmee ook lager. Uiteindelijk ontstaat er hierdoor per saldo een incidenteel voordeel van euro 75.000.

Stimulering sociale woningbouw

Bij de Jaarrekening 2025 is een bedrag van € 355.000 als resultaatbestemming overgeheveld naar 2026. Het bedrag is bedoeld om de woningbouw te stimuleren en was in afwachting van een instrument om te kunnen sturen op de besteding van deze middelen. Vanuit de Rijksoverheid is dat instrument er met de Realisatiestimulans gekomen. Met dit instrument kan de gemeente de realisatie van betaalbare woningen stimuleren. Wij stellen voor om het bedrag in de bestemde reserve voor de uitvoering van de Realisatiestimulans te storten.

Wet Versterking regie volkshuisvesting

Bij de Decembercirculaire 2025 heeft de gemeente een bedrag van € 209.000 ontvangen voor de uitvoering van de wet Versterking regie volkshuisvesting. Op 13 januari 2026 heeft u de Nota van uitgangspunten Volkshuisvestingsprogramma vastgesteld. In 2026 hebben wij voor de uitvoering ongeveer € 100.000 uitgegeven, waardoor een voordeel van € 109.000 resteert. Voor de komende jaren hopen we de uitvoeringslasten binnen de in de septembercirculaire beschikbaar gestelde middelen te dekken.

Deze pagina is gebouwd op 11/16/2026 14:09:32 met de export van 11/16/2026 13:25:27