Programma's

Financiën

Autonome ontwikkelingen

Actualisatie kapitaallasten

De totale bijstelling van de kapitaallasten bedraagt € 4.685.000.

In 2026 zijn de afschrijvingslasten (€ 2.646.000) lager dan begroot. Dit komt doordat investeringen een langere doorlooptijd hebben of later worden uitgevoerd dan gepland. Het gaat hierbij voor een groot deel om vervangingsinvesteringen, investeringen in wegen en straten en de verduurzaming van gebouwen. Hierdoor hebben we ook minder leningen hoeven aan te trekken dan begroot. Dit leidt tot een rentevoordeel van € 2.039.000.

Daarnaast vallen kapitaallasten vrij die rechtstreeks ten gunste van de algemene reserve komen. Dit wordt nader toegelicht in hoofdstuk 1.8.

AU Meicirculaire 2026

De meicirculaire 2026 leidt tot een eenmalig voordeel van € 592.000. Dit komt doordat het Rijk de berekening van de algemene uitkering uit het gemeentefonds heeft aangepast. Daarbij is rekening gehouden met de ontwikkeling van de WOZ-waarden.
Dit bedrag komt in 2026 eenmalig beschikbaar en levert geen structureel voordeel op voor de komende jaren. Voor het begrotingssaldo is dit budgetneutraal. Wij zetten dit op de stelpost loon en prijscompensatie om schommelingen in het saldo te voorkomen.

AU Septembercirculaire 2026

De septembercirculaire 2026 leidt tot een nadeel van €913.000. Dit komt doordat het Rijk de berekening van de algemene uitkering uit het gemeentefonds heeft aangepast. Daarbij is rekening gehouden met de ontwikkeling van de WOZ-waarden.
Voor het begrotingssaldo is dit budgetneutraal. Wij zetten dit op de stelpost loon en prijscompensatie om schommelingen in het saldo te voorkomen.
Vanaf 2027 is het financiële effect per saldo positief en varieert dit van € 226.000 tot € 375.000 per jaar. Dit positieve effect wordt voornamelijk veroorzaakt door het accres ter compensatie van toekomstige loon- en prijsontwikkelingen.

Deze effecten worden op de stelpost loon en prijzen neergezet om stijgingen toekomstig te kunnen opvangen.

OZB meeropbrengst

Naar verwachting is de opbrengst uit de OZB in 2026 €500.000 hoger dan begroot. Hiervan heeft € 285.000 betrekking op niet-woningen en €215.000 op woningen. De belangrijkste oorzaak is dat de waardeontwikkeling van de WOZ-waarden hoger is uitgevallen dan bij het vaststellen van de OZB-tarieven was ingeschat. Bij de niet-woningen speelt daarnaast mee dat objectgegevens in het WOZ-bestand zijn aangevuld en geactualiseerd. Dit heeft in een aantal gevallen geleid tot hogere WOZ-waarden. De uiteindelijke opbrengst kan nog wijzigen als gevolg van bezwaar- en beroepsprocedures tegen vastgestelde WOZ-waarden.

Vrijval stelpost kapitaallasten door actualisatie eenmalige investeringen (perspectiefnota 2026)

De investeringen uit de Perspectiefnota 2026, die in één keer worden afgeschreven, zijn nog niet afgerond. Hierdoor vallen de geraamde kapitaallasten van € 2.330.000 vrij. De uitvoering vindt naar verwachting in de komende jaren plaats, waardoor de aanwending van de algemene reserve op een later moment alsnog nodig is. Hierover wordt in een volgend P&C-product gerapporteerd.

Vrijval stelposten

Dit betreft de incidentele vrijval van diverse stelposten, waarvan het grootste deel betrekking heeft op de stelpost loon- en prijsontwikkelingen. Deze stelpost is bedoeld om eventuele schommelingen in lonen en prijzen op te vangen. Op basis van de huidige inzichten is deze reservering niet langer noodzakelijk en kan een bedrag van € 1.818.000 vrijvallen.In de begroting 2027 hebben wij een aantal prijsontwikkelingen structureel verwerkt, waaronder die voor de Stuw, de bibliotheek. Hierdoor resteert voor de komende jaren nog maar beperkte structurele financiële ruimte om aanvullende loon- en prijsstijgingen op te vangen.

Waterschapslasten

De waterschapslasten (watersysteemheffing) voor wegen zijn in 2026 fors gestegen. Hierdoor is een nadeel ontstaan van € 38.500. Dit is structureel. De belangrijkste oorzaak is een stijging van de tarieven met 23%. Door de wijziging van de Waterschapswet, die op 1 januari 2026 in werking is getreden en de daaruit voortvloeiende nieuwe kostentoedeling is het aandeel ongebouwd behoorlijk gestegen. Daarnaast stijgen de waterschapslasten als gevolg van de grote wateropgaven en investeringen, die daarvoor nodig zijn.

Mutaties bestaand beleid

Economische koers

Met ingang van 2026 wordt gewerkt met een bestemmingsreserve voor de programmatische uitvoering van de uitvoeringsagenda. De overheveling van de resterende middelen uit 2025 (€ 514.000) kon nog niet als reservemutatie in de begroting 2026 worden geraamd. Met deze technische wijziging worden deze middelen alsnog toegevoegd aan de bestemmingsreserve, zodat deze beschikbaar blijven voor de uitvoering van de uitvoeringsagenda.

E-Hub bedrijventerreinen

Voor de realisatie van Smart Energy Hubs op bedrijventerreinen is eerder in de begroting een apart budget beschikbaar gesteld. Hiervan is nog voor een bedrag € 442.000 beschikbaar. De vraagstukken van netcongestie op bedrijventerreinen in samenhang met doelstellingen voor toekomstbestendige bedrijventerreinen (oa. duurzaamheid, ruimtegebruik) blijven de komende jaren nog actueel. Gelet op de samenhang van de vastgestelde doelen binnen het programma Energie, stellen wij daarom voor dit bedrag toe te voegen aan de bestemmingsreserve, zodat de middelen gedurende de looptijd van het programma beschikbaar blijven.

Groot onderhoud gebouwen

Aan de voorziening groot onderhoud ligt het meerjarenonderhoudsplan (MJOP) ten grondslag. De werkelijke onderhoudsuitgaven kunnen door wijzigingen in planning, prioritering en uitvoering afwijken van het MJOP. De voorziening is bedoeld om deze verschillen tussen jaren op te vangen.
De financiële gevolgen van deze verschuivingen (totaal € 793.000) worden verrekend met de voorziening groot onderhoud en hebben daardoor per saldo geen effect op het begrotingsresultaat.

Leges omgevingsvergunningen

Een prognose van de opbrengsten uit leges omgevingsvergunningen per begin september wijst uit dat de opbrengst naar verwachting € 570.000 hoger uitkomt dan geraamd. Daar staat tegenover dat daarmee samenhangende kosten ook toenamen. In totaal gaat het om een bedrag van € 308.000 aan extra kosten. Per saldo een voordeel van € 262.000.

Opbrengst betaald parkeren

In 2020 zijn de parkeertarieven aangepast, waarbij de eerste drie uur parkeren onder het gemeentehuis op alle dagen gratis werd en onder het LOC op zaterdagen. Deze maatregel is succesvol gebleken: het gebruik van de parkeergarages ligt inmiddels ruim twee keer zo hoog als bij de invoering werd verwacht. Daarnaast zijn destijds de tarieven voor parkeerabonnementen verlaagd en zijn de tarieven voor straatparkeren sindsdien niet geïndexeerd. Gezamenlijk leidt dit tot een structureel tekort van ongeveer € 300.000 op deze begrotingspost. Zoals opgenomen in de begroting 2027 actualiseren we in 2027 het parkeerbeleid voor het centrum en het stationsgebied van Hardenberg en omgeving. Daarbij houden we rekening met de bereikbaarheid van de binnenstad, die de komende jaren onder druk staat door infrastructurele werkzaamheden, waaronder die aan de Prins Bernhardbrug. Om de bereikbaarheid en aantrekkelijkheid van de binnenstad tijdens deze periode niet verder onder druk te zetten, vindt een eventuele aanpassing van de parkeertarieven plaats wanneer de werkzaamheden aan de brug zich in de afrondende fase bevinden.

Prognose loonsom

Op basis van de actuele prognose verwachten wij een overschrijding van de loonsom van ongeveer € 1,189 miljoen. Deze overschrijding wordt voornamelijk veroorzaakt door personele ontwikkelingen, waaronder de opvang van ziekteverzuim en personeelsverloop en de extra inzet op specialistische functies, onder meer op het gebied van veiligheid. De uiteindelijke afwijking kan nog wijzigen als gevolg van personele ontwikkelingen die op dit moment niet volledig zijn te voorzien. De definitieve afwijking en de onderliggende oorzaken worden bij de jaarrekening 2026 toegelicht en verantwoord.

Programma Energie

Voorgaande jaren ontving de gemeentesubsidie vanuit de SISA-regeling voor de realisatie van doelstellingen op het gebied van duurzaamheid. Vanaf 2026 ontvangt de gemeente de middelen van het Rijk vanuit de algemene uitkering uit het Gemeentefonds. De uitvoering van het Energieprogramma loopt niet in de pas met de ontvangst van deze middelen. De verscheidene inkomstenstromen overlappen elkaar. Wij stellen om die reden voor om de middelen vanuit de Algemene uitkering (€ 2.030.000) voorlopig te storten in de speciaal voor de uitvoering van het Energieprogramma gevormde reserve.

Schade gevel gemeentehuis

In 2026 is overleg gevoerd met de bouwaannemer van het gemeentehuis over een adequate oplossing voor het herstel van de gevel van het gemeentehuis. De ondersteunende onderzoeken en het overleg hierover hebben het afgelopen jaar de nodige externe technische en ook juridische inzet gekost en zijn ook nog niet afgerond. Ook vragen de tijdelijke veiligheidsvoorzieningen (o.a. containers bij de entrees) qua uitstraling een update. De komende periode worden de werkzaamheden voorbereid.
De totale verwachte kosten over 2026 bedragen € 125.000.

Subsidieverlening De Stuw

Ten opzichte van de begroting is een afwijking van € 400.000 geconstateerd. In het collegebesluit is al aangekondigd dit bedrag incidenteel te dekken uit de stelpost loon- en prijscompensatie. De structurele extra lasten zijn opgenomen in de perspectiefnota en begroting 2027. Zie collegebesluit 11 mei 2026.

Tractie

De kosten voor de tractiemiddelen van de buitendienst vallen in 2026 per saldo € 170.000 lager uit dan begroot. Dit voordeel wordt voornamelijk veroorzaakt door de verkoop van materieel dat na de ontvlechting met Ommen niet langer nodig is. Hierbij is rekening gehouden met de verkoopkosten en de nog benodigde aanschaf van kleinere tractiemiddelen.
Daarnaast zijn binnen de exploitatie van het materieel zowel voor- als nadelen zichtbaar, die in 2026 per saldo budgettair neutraal zijn. Onderzocht wordt in hoeverre deze ontwikkelingen een structureel financieel effect hebben. Indien nodig wordt hier in een volgend P&C-moment op teruggekomen.

Deze pagina is gebouwd op 11/16/2026 14:09:32 met de export van 11/16/2026 13:25:27